Đánh giá và giải thích phim Enemy 2013 (Kẻ Thù) Tây Ban Nha

0
56

Phim Enemy được phát hành năm 2013 do Tây Ban Nha và Canada hợp tác sản xuất được đạo diễn bởi Denis Villeneuve (Polytechnique 2009, Incendies 2011), kịch bản của Javier Gullón dựa trên tiểu thuyết The Double của José Saramago. Diễn viên chính Jake Gyllenhaal (Donnie Darko, Brokeback Mountain) đóng 2 vai là 2 người đang ông có ngoại hình y hệt nhau kể cả vết sẹo.

Xem thêm: Tổng hợp những phim hay nhất mình từng xem

Nội dung phim kể về 1 giáo sư sử học Adam Bell vô tình phát hiện 1 diễn viên hạng 3 (Anthony Claire) có ngoại hình giống hệt như mình. Câu chuyện trở nên phức tạp khi giáo sư hẹn người đàn ông kia ra gặp mặt. Đây là một bộ phim thể loại tâm lý trừu tượng nên có vài chi tiết khó hiểu. Bộ phim được mình đánh giá là lôi cuốn, hấp dẫn, kết thúc khá hụt hẫng tuy nhiên khi xem kỹ lại hoặc đọc review sẽ thấy khá bất ngờ. Mình sẽ giải thích và tiết lộ nội dung bên dưới.

Tiết lộ nội dung phim Enemy

Câu chuyện khởi đầu kể về một người đàn ông tham gia câu lạc bộ kích dục ban đêm. Trong những người phụ nữ khoả thân có một người dùng giày cao gót sắp sửa giết chết một con nhện sống.

Adam Bell, một giáo sư sử học có một cuộc sống lặp đi lặp lại khá nhàm chán. Ông sống cùng cô bạn gái Mary (Mélanie Laurent). Tình cờ ông thuê phim về xem và phát hiện ra Anthony Claire có ngoại hình giống hệt mình. Ông thuê thêm 2 phim khác của diễn viên này và bắt đầu muốn tìm hiểu về Anthony Claire. Ông đến nơi làm việc và nơi sống của Anthony Claire. Adam còn gọi điện thoại đến nhà của Anthony Claire và gặp vợ anh ta Helen đang mang bầu 6 tháng bắt máy. Cô nhằm giọng nói của Anthony Claire và sau đó cô gặp anh ta để hỏi cho rõ. Anthony Claire khẳng định không phải chính mình gọi điện thoại để trêu đùa và Helen không tin điều đó. Helen quyết định tới trường đại học và bắt gặp Adam đang ngồi trên ghế đá. Adam không nhận ra Helen làm cô cảm thấy đau lòng. Đến lúc này cô vẫn cho rằng Adam chính là Anthony Claire và cô buồn và sợ hãi vì tại sao chồng mình không nhận ra mình hoặc sợ vì chồng mình bị tâm thần tưởng tượng ra 1 nhân vật Adam.

Adam tìm gặp mẹ của mình và hỏi rằng liệu anh có còn anh em song sinh nào không và bà mẹ trả lời rằng anh là con trai duy nhất của bà. Mẹ của Adam nói rằng anh đang có một công việc đáng ngưỡng mộ và một căn hộ tốt. Bà mẹ tỏ thái độ coi thường công việc là một diễn viên hạng 3 quèn của Anthony Claire và yêu cầu Adam chấm dứt ý nghĩ đó.

Cuối cùng Anthony và Adam đồng ý gặp nhau. Họ phát hiện ra họ hoàn toàn giống nhau kể cả vết sẹo. Adam cảm thấy sợ hãi và cho rằng cuộc gặp gỡ này là một sai lầm. Còn Anthony thì thấy thú vị và muốn nhân cơ hội này gài bẫy Adam để được làm tình với Mary. Anthony Claire cáo buộc Adam làm đã từng ngủ với vợ Helen của mình và buộc Adam đưa quần áo và chìa khoá xe để Anthony Claire giả dạng Adam và ngủ với Mary 1 đêm và hứa là sẽ chấm dứt chuyện này. Adam mơ hồ về cáo buộc việc ngủ với Helen và trong phút yếu lòng đã đồng ý giải quyết mọi chuyện theo cách của Anthony Claire.

Anthony Claire đến chỗ làm đón Mary và chở cô đi chơi, vào khách sạn làm tình. Adam tới căn hộ của Anthony Claire. Ông không có chìa khoá nên nhờ người quản lý căn hộ dẫn lên. Trong thang máy, người quản lý nói về việc tham gia câu lạc bộ kích dục đêm hôm trước và muốn quay lại lần nữa nhưng không có chìa khoá để vào và nhờ Anthony Claire giúp. Adam vào nhà của Anthony Claire và muốn giả làm Anthony Claire nhưng ông đã vụng về và bị cô vợ phát hiện. Cô vợ chẳng những phản ứng lại mà còn giả vờ không biết và muốn làm tình với Adam.

Trong lúc Anthony Claire làm tình với Mary thì cô phát hiện ra trên tay Anthony Claire có vết hằn của việc đeo nhẫn cưới. Chi tiết này giúp cô phát hiện ra Anthony Claire không phải là Adam và cô giận dữ bảo Anthony Claire chở cô về nhà. Trên đường họ cải nhau và xô xát làm xe mất lái gây ra tai nạn giao thông và cả hai đều bị chết. Adam thức dậy và cô vợ Helen bảo anh gọi điện thoại về cho mẹ. Adam phát hiện bao thư có chứa chìa khoá hộp đêm kích dục. Adam cầm chìa khoá và muốn đến hộp đêm kích dục nên thông báo với vợ là tối nay sẽ không về nhà. Helen không trả lời, ông quay vào là bắt gặp hình ảnh một con nhện khổng lồ.

Giải thích ý nghĩa phim Enemy

Trước khi viết bài này mình có tham khảo một số giải thích của các trang web khác tuy nhiên theo mình giải thích dưới đây là hợp lý nhất.

Thực ra Adam và Anthony Claire là một. Adam có vợ mang bầu 6 tháng là Helen nhưng anh ao ước mình trở thành một diễn viên nổi tiếng. Helen và mẹ của Adam đều không muốn điều này (Helen tỏ thái độ khinh thường Anthony Claire khi anh nói có người hâm mộ anh đoạn đầu phim). Anthony Claire thực tế là một nhân vật tưởng tượng của Adam. Adam tưởng tượng rằng mình là một giáo viên độc thân và đang cặp bồ với Mary (cũng ko có thật). Adam muốn mình trở thành một diễn viên nhưng trong trí tưởng tượng của anh lại hiện ra một cuộc sống không như anh mong đợi, đó là Anthony Claire chỉ là một diễn viên tầm thường và tính cách có phần láu cá. Adam không kiểm soát được câu chuyện tưởng tượng của mình để rồi đi đến một bi kịch đó là Anthony Claire lại láu cá và giả dạng Adam để làm tình với Mary. Adam muốn kết thúc bi kịch này cho nên tưởng tượng Anthony Claire và Mary bị tai nạn giao thông chết.

Adam chấp nhận cuộc sống hiện tại của mình cùng cô vợ Helen mang thai 6 tháng và muốn quay trở lại câu lạc bộ kích dục, anh đã bắt gặp hình ảnh con nhện khổng lồ và thở dài, cam chịu.

Hình ảnh con nhện trong phim: xuyên suốt phim có 4 lần hình ảnh con nhện xuất hiện. 1 là ở hộp đêm, 2 là cô gái khoả thân có cái đầu nhện, 3 là con nhện khổng lồ trên các toà nhà cao tầng và cuối cùng là trong căn hộ Adam gặp. Nhện tarantula là một loài mà con cái sẽ ăn thịt con đực sau khi làm tình. Theo mình kịch bản đưa hình ảnh con nhện vào để ẩn dụ hình ảnh cam chịu của Adam.

Một số giải thích khác từ các trang web khác

– Ở đầu phim tác giả có để câu đề từ: ” Chaos is order yet undeciphered “. Nghĩa là ” Sự hỗn loạn là một trật tự chưa được giải mã “. Đó chính là cảm giác chính của người xem phim khi mới xem lần đầu: hỗn độn và khó hiểu. Tuy phá vỡ những cấu trúc logic thông thường nhưng bộ phim lại có một trật tự nhất định, chắc chắn rồi, và có lẽ ý của tác giả là muốn người xem tự khám phá trật tự đó? Chính tác giả, đạo diễn Villeneuve đã nói : ” If you look at Enemy again, you can see that everything has an answer and a meaning” mà không trực tiếp lý giải bộ phim của mình. Như vậy bộ phim có thể mang khuynh hướng mở, đem tới nhiều cách hiểu khác nhau. Một điều nữa, ” order ” ở đây cũng có nghĩa là ” chế độ “. ” Sự hỗn loạn là một chế độ chưa được giải mã “. Thấy quen chưa? Chế độ độc tài!

– Chế độ độc tài là chủ đề bài giảng của nhân vật Adam. Adam là một giảng viên đại học môn lịch sử. Nói về chế độ độc tài, Adam thuyết giảng: ” Đó là sự kiểm soát. Vì thế ở Rome, họ cho dân chúng bánh mì và đấu trường. Họ giữ cho dân chúng bận rộn với các trò giải trí. Họ đã làm như nào? Họ hạn chế giáo dục, họ giới hạn văn hóa, kiểm duyệt thông tin. Và hãy nhớ điều này, mô hình đó đã lặp đi lặp lại suốt lịch sử. “. Và rồi ta nhận thấy điều đặc biệt, đó là cuộc sống của Adam. Anh ta chỉ đi dạy học, và have sex. Dạy học và rồi have sex…cứ lặp đi lặp lại. Khi anh ta chấm bài, thì Marry, bạn gái anh ta tỏ ra không hài lòng và khó chịu. Sau này chúng ta còn thấy sự kiểm soát của Helen, vợ Anthony mà trên thực tế, Anthony và Adam chính là một. Như vậy người phụ nữ, với sự quyến rũ tình dục, chính là một chế độ độc tài. Kìm kẹp và kiểm soát Adam.

– Có 3 nhận định được đưa ra về mối quan hệ giữa Adam và Anthony- người đàn ông giống anh ta như đúc, thậm chí cả giọng nói, vết sẹo trên người và ngày tháng năm sinh, nhưng 2 người lại hoàn toàn khác nhau về tính cách và sở thích. Adam là 1 giáo viên lịch sử, tỏ ra là một người hiền lành, nhút nhát, dễ tính và cam chịu cuộc sống buồn tẻ, ghò bó, không thích quả việt quất còn Anthony là một diễn viên, chơi bời, ưa nói dối, mưu mẹo, hướng đến sự tự do và tìm kiếm tình dục, thích quả việt quất. Cảnh Anthony nói với Hellen anh ta thích quả việt quất và mẹ Adam nói Adam thích quả việt quất trong khi Adam phủ nhận điều này đã cho thấy Adam và Anthony chính là một. Liệu có lẽ nào Adam tình cờ nhìn thấy một người giống y hệt mình trong một bộ phim mà người đồng nghiệp gợi ý anh ta xem không? Không! Tất cả chỉ là lý do tâm trí Adam tạo ra để gặp chính mình.

– Nhận định thứ nhất có vẻ hợp lý hơn, đó là toàn bộ câu truyện là diễn biến nội tâm của Adam. Anthony chỉ là một bản sao nội tâm Adam tạo ra. Helen chính là vợ Adam, và anh ta cảm thấy bị gò bó, bị kìm kẹp bởi Helen nên đã đi tham gia câu lạc bộ sex và ngoại tình. Người mà anh ta ngoại tình là Marry, tuy nhiên bản thân Marry cũng mang bản tính của Góa phụ đen. Marry quyến rũ Adam bằng tình dục nhưng khi phát hiện ra dấu nhẫn cưới trên tay Adam, cô ta đã bỏ đi. Hellen khi tìm đến trường học, thấy người chồng không nhận ra mình, cô ta đã hiểu rằng trong Adam có 2 tính cách, đó là lý do tối hôm ấy cô khóc trong đau khổ. Trong đêm cuối cùng của bộ phim, khi Hellen và Adam làm tình, khi Adam thăng hoa cùng với người vợ của mình, có lẽ đó là lúc Adam quay trở về con người mà anh vốn có, và thế là Anthony gặp tai nạn ô tô. Không rõ Anthony có chết hay không, ô cửa kính xe ô tô vỡ tạo thành một mạng nhện chứng tỏ anh ta đã chấp nhận sống trong sự kìm kẹp của con nhện ấy.

– Nhận định thứ 2 lại là điều mình thích hơn. Đó là Anthony là kiếp trước của Adam, Marry là kiếp trước của Hellen. Chính cảnh đan xen giữa lúc Adam đang làm tình với Hellen và cảnh cãi nhau và tai nạn của Anthony-Marry đã cho ta thấy tựa như Adam đang nhớ lại mọi chuyện và tựa như 2 cặp này đang được tác giả đồng hiện. Tác giả đá phá vỡ logic tâm linh luân hồi để xếp 2 kiếp vào chung một vòng thời gian, tạo ra mối quan hệ chặt chẽ giữa hai người, giữa bốn người, giữa kiếp này và kiếp trước. Marry đã ăn ngủ với người đã có chồng nên kiếp sau Hellen phải chịu cảnh bị chồng ngoại tình (với chính mình kiếp trước, đây là quy luật nhân quả). Anthony đi ngoại tình và Adam phải sống trong sự buồn chán, tẻ nhạt và bị kìm kẹp. Nhưng nếu không có Adam, nếu Adam không tìm gặp Anthony thì Anthony đã không gặp và ngủ với Hellen. Adam tác động vào Anthony, Marry và Hellen; Hellen tác động vào Marry, Anthony và Adam, cứ như vậy nó tạo ra một cái vòng luẩn quẩn lặp đi lặp lại tựa như một cái mạng nhện rối như tơ vò mà đầy cám dỗ.

– Nhận định thứ 3 là sự kết hợp của 2 nhận định trên. Có lẽ đây là nhận định chính xác nhất. Anthony vừa là con người thứ 2 vừa là quá khứ của Adam. Ngày đó Adam ngoại tình với Marry, khi Marry phát hiện dấu chiếc nhẫn cưới trên ngón tay Adam, Marry đã bỏ đi. 2 người cãi nhau trên ô tô và tai nạn đã diễn ra. Sau vụ tai nạn đó, có lẽ Marry đã chết (nên Adam thường lui tới câu lạc bộ Sex) còn Adam thì để lại vết sẹo. Mạng nhện trên ô cửa kính vỡ cho thấy Adam đã chịu bó buộc với con nhện của đời mình. Nhưng quãng thời gian sau đó, Adam liên tục bị ám ảnh con người thứ 2 và quá khứ, và thế là mọi chuyện xảy ra trong tâm trí Adam như những gì bộ phim thể hiện.

– Có thể nhận thấy thứ kiểm soát ở đây là con nhện, tức phụ nữ và tình dục. Con nhện xuất hiện giữa thành phố tựa hồ như nó là sự kiểm soát, kiểm soát cả thành phố mà không ai có thể trốn thoát được(mạng nhện là những sợi dây điện loằng ngoằng). Trong giấc mơ của mình, Adam gặp người phụ nữ khỏa thân đi ngược chiều với mình, người phụ nữ này tới gần có khuôn mặt của một con nhện rất ghê rợn và hung bạo, đó là con nhện của tình dục, của sự quyến rũ và hủy hoại hạnh phúc gia đình, những con nhện ngoại tình với Adam.. Adam bị người vợ gò bó, kiếm soát khiến anh phải ngoại tình. Và chính sự ngoại tình là 1 con nhện, Marry- một người phụ nữ khác, và tình dục. Chúng ta có thể thấy người lễ tân đã tỏ ra nôn nóng muốn quay trở lại câu lạc bộ sex đến thế nào khi nói chuyện với Adam trong thang máy. Và đặc biệt ở đoạn cuối bộ phim, khi Adam thấy chiếc chìa khóa câu lạc bộ sex, dục vọng của anh ta đã nổi lên, anh ta đã nói với Hellen là ” Tối nay có làm gì không? Vì anh nghĩ anh có việc phải ra ngoài ” để có thể tới câu lạc bộ sex đó, và đó là lúc Adam bước vào căn phòng của Hellen. Không còn Hellen nữa, chỉ còn một con nhện đang run sợ lùi lại về phía sau, ngước nhìn với con mắt đen thui đau đớn và sợ hãi. Con nhện thứ hai là một con nhện kiểm soát nhiều hơn nhưng hiền lành, thậm chí còn tỏ ra sợ sệt. Nó sợ nếu Adam đến câu lạc bộ sex, nó sẽ bị gót giày của những người vũ nữ ấy giẫm bẹp. Suy cho cùng con nhện dù có khả năng kiểm soát thì nó cũng bị giẫm bẹp bởi gót giày người phụ nữ quan hệ với chồng mình. Bản thân Adam khi ấy ban đầu tỏ ra ngạc nhiên, sững sờ nhưng không hề sợ hãi. Cái thở dài cho thấy anh ta đã ngao ngán cam chịu với cái vòng tròn luẩn quẩn này.

Kết luận

Enemy là một bộ phim tâm lý trừu tượng hấp dẫn, tình tiết không quá khó hiểu. Phim có nhiều cảnh 18+ không phù hợp với các bạn trẻ mới lớn. Phim phù hợp cho những ai thích xem phim tâm lý và suy nghĩ. Kết thúc phim hơi bất ngờ cần bỏ thêm thời gian để suy nghĩ về bộ phim để cảm nhận hết nội dung và thông điệp truyền tải.

Bình luận bằng Facebook

Bình luận

Please enter your comment!
Please enter your name here